Mọi doanh nghiệp đang sống được đều có một cỗ máy kiếm tiền, dù chủ doanh nghiệp có gọi tên nó hay không. Cỗ máy này trả lời một câu: ai trả tiền, trả cho điều gì, và phần nào trong số tiền đó ở lại với doanh nghiệp.
Khi cần hiểu nhanh một doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp của chính mình, tôi dùng năm câu hỏi dưới đây.
Năm câu hỏi
- Ai là người trả tiền? Người dùng và người trả tiền nhiều khi là hai bên khác nhau. Một nền tảng miễn phí cho người xem thường có nhà quảng cáo trả tiền phía sau.
- Họ trả tiền để đổi lấy điều gì? Khách không mua sản phẩm, họ mua một vấn đề được giải quyết. Gọi đúng vấn đề thì mới đặt đúng giá.
- Tiền vào bằng cách nào? Bán một lần, thuê bao, hoa hồng, quảng cáo hay phí dịch vụ. Cách thu tiền quyết định dòng tiền ổn định hay thất thường.
- Chi phí lớn nhất là gì, cố định hay biến đổi? Chi phí cố định cao cần quy mô để hòa vốn. Chi phí biến đổi cao cần biên lợi nhuận trên từng đơn.
- Điều gì giữ khách ở lại, và điều gì có thể làm cỗ máy hỏng? Phụ thuộc một kênh bán hàng, một khách hàng lớn hay một người làm nòng cốt là những điểm yếu thường gặp.
Chỗ nào bạn không trả lời được là chỗ bạn chưa hiểu mô hình, hoặc chỗ doanh nghiệp đó chưa rõ ràng.
Cách dùng
Chọn một doanh nghiệp bạn biết rõ, viết ra câu trả lời cho từng câu hỏi trong một trang giấy. Làm lại sau ba tháng để xem câu trả lời có đổi không.
Đây cũng là khung nền tảng của chuyên mục Cỗ Máy Kiếm Tiền trên kênh. Bộ khung đầy đủ, có sơ đồ và template để điền, nằm trong tài liệu miễn phí ở cuối bài.